KOSGEB ve GEKA Destekleriyle Kombucha Üretim Tesisi Kurmak

Küçük ya da orta ölçekli bir kombucha üretim tesisi için Türkiye’de en gerçekçi destek, KOSGEB Girişimci Destek Programıdır: yeni kurulan şirket için küçük bir geri ödemesiz kuruluş desteği ve makine-ekipman alımında kullanılabilecek, %80 oranlı ama geri ödemeli bir İş Geliştirme Desteği. GEKA’nın (Güney Ege Kalkınma Ajansı) 2026’daki açık programı ise ekipman değil danışmanlık destekliyor; IPARD ve yatırım teşvik belgesi de belirli koşullarda devreye girebiliyor. Aşağıda Fethiye’de kendi üretimimizi kurarken ve müşterilerimize tesis planlarken karşılaştığımız soruları, resmi metinlere dayanarak topladık.

KOSGEB gıda üretim desteği: kombucha tesisine hangi program uyar?

KOSGEB’in “gıda üretimi” adıyla ayrı bir programı yok. Belirleyici olan, işletmenizin NACE faaliyet kodudur. Kombucha üretimi imalat sayılır (çoğunlukla 11.07 alkolsüz içecek imalatı altında değerlendirilir; kodu muhasebecinizle ve KOSGEB uygulama birimiyle teyit edin).

KOSGEB Girişimci Destek Programı Yönergesi’nin Temmuz 2026 tarihli Rev. 14 metnine göre program üç bileşenden oluşuyor:

İş Kurma Desteği (geri ödemesiz)

• Kuruluş desteği: şahıs işletmesine 10.000 TL, sermaye şirketine 20.000 TL. Girişimci genç (35 yaşını tamamlamamış), kadın, engelli, gazi veya birinci derece şehit yakınıysa 10.000 TL eklenir.
• Personel giderleri desteği: 36 aylık süre boyunca, çalışanların prim gün toplamının 360’ı geçtiği her yıllık dönem için bir aylık brüt asgari ücretin işverene maliyeti kadar.
• Başvuru sürekli açıktır, ama şirketin kuruluşundan itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Öncesinde KOSGEB’in geleneksel girişimcilik eğitimi tamamlanmış olmalıdır.

Bu tutarlar tesis kurmaya yetmez, ama başlangıç masraflarına katkı sağlar.

İş Geliştirme Desteği (geri ödemeli, makine-ekipman dahil)

Kombucha tesisi için asıl önemli bileşen budur:

• Oran ve limit: %80 destek oranı, en fazla 1.500.000 TL. Öncelikli gruplara 150.000 TL eklenir. İş Kurma ile birlikte toplam 2.000.000 TL’yi geçemez.
• Uygun giderler: proje süresi içinde alınan yeni makine, teçhizat ve kalıp (yeni olmayan makinede elektrik motorlarının en az IE2 verim sınıfında olması şartıyla), yazılım, personel ve hizmet alımı (eğitim, danışmanlık, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım).
• Geri ödeme: 36 aylık proje bitiminden sonra 6 ay ödemesiz dönem, ardından üçer aylık 4 eşit taksit. Zamanında ödenirse faiz ve komisyon uygulanmaz. Ödeme öncesinde teminat istenir.
• Başvuru: yalnızca çağrı dönemlerinde, kuruluştan itibaren üç yıl içinde, ileri girişimcilik eğitimi tamamlandıktan sonra. Başvuruya en fazla 10 dakikalık bir tanıtım videosu eklenir; kurul ve jüri puanı 50’nin altında kalan başvurular elenir.

Rekabet ciddi: 2026’nın 2. dönem çağrısı 20 Nisan – 8 Mayıs 2026 arasında açıktı. O çağrıda Türkiye genelinde ilk 500 ve her ilde ilk 3 başvuru desteğe hak kazanıyordu.

Faiz/kâr payı desteği

Jüri puanı 50 ve üzeri olan kadın veya genç girişimciler, İş Geliştirme Desteği yerine bu desteği seçebilir: 1.000.000 TL’ye kadar, 36 ay vadeli bir kredinin faiz/kâr payının %50’si geri ödemesiz karşılanır.

Daha büyümüş işletmeler için: Kapasite Geliştirme

Satışları hızla artan mevcut KOBİ’ler için KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı, makine-teçhizat dahil projelerde 20 milyon TL’ye kadar krediye 20 puanlık finansman desteği sunuyor. 2026 3. dönem başvuruları 22 Ağustos – 15 Eylül 2026 arasındaydı. Program “hızlı büyüyen işletme” şartı aradığı için ilk kurulumdan çok ikinci genişleme adımına uygundur.

GEKA destek programları: Muğla, Aydın ve Denizli’de ne var?

GEKA, TR32 bölgesine (Aydın, Denizli, Muğla) hizmet veriyor. Kasım 2026 itibarıyla açık olan imalat programı 2026 Yılı Rekabetçi Sanayi İşletmeleri Alternatif Destek Programı. Başvuru rehberine göre programın koşulları şöyle:

• Konu: yeşil dönüşüm (enerji ve su verimliliği, karbon ayak izi) ya da dijital dönüşüm için etüt, yol haritası ve yatırım planı danışmanlığı. Danışmanlık yalnızca rehberde sayılan çözüm ortaklarından alınabilir.
• Destek: %80 oranında, en fazla 400.000 TL; proje süresi en fazla 6 ay.
• Kim başvurabilir: NACE C (İmalat) kodunda faaliyet gösteren, bu üç ilde kayıtlı ya da şubesi bulunan küçük, orta veya büyük işletmeler. Mikro işletmeler başvuramaz.
• Takvim: 7. dönem 2 Kasım – 15 Aralık 2026; 10. dönem Haziran 2027’de kapanıyor.

Yani GEKA’nın 2026 programı tank ya da dolum makinesi almanız için değil, zaten çalışan bir tesisin enerji verimliliği veya dijitalleşme planı için uygun. Rehber iki önemli kuralı da açıkça yazıyor: sözleşmeden önce başlatılan faaliyetler desteklenmez ve yatırım teşvik belgesiyle desteklenen harcamalar ayrıca Ajans desteği alamaz. GEKA daha önceki yıllarda imalat sanayine yönelik başka programlar da açtı; yeni bir çağrı açılıp açılmadığını ajansın sitesinden takip edin.

TKDK / IPARD ve yatırım teşvik belgesi uyar mı?

IPARD III (TKDK): Muğla, Kasım 2025’te düzenlenen tanıtım toplantısında programa yeni dahil edilen iller arasında sayıldı. 2026 çağrı takvimine göre Nisan’da çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi (25 milyon avro), Mayıs’ta tarım ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması (30 milyon avro) çağrıları planlandı. Hibe oranı proje türüne göre %50–75 arasında değişiyor. Ancak IPARD yatırımın kırsal alanda olmasını ve ürünün tedbir kapsamına girmesini şart koşuyor. Çay ve şekerden üretilen bir içeceğin hangi tedbire girdiğini TKDK Muğla İl Koordinatörlüğü ile mutlaka teyit edin.

Yatırım teşvik belgesi: 30 Mayıs 2025 tarihli 9903 sayılı Kararla yeni sistem başladı. KPMG’nin özetine göre, ayrıca belirlenmemişse asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL. Bu tutarlar yıllık olarak güncelleniyor. Belge KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti gibi avantajlar sağlıyor, ancak birkaç yüz litrelik bir başlangıç tesisi için bu eşik genellikle yüksek kalır.

Programların karşılaştırması

Program	Türü	Ekipman alır mı?	Oran / üst limit (kaynağa göre)	Kime uygun
KOSGEB İş Kurma	Geri ödemesiz	Hayır	10.000–20.000 TL kuruluş desteği + personel desteği	Kuruluşunun ilk yılındaki yeni şirket
KOSGEB İş Geliştirme	Geri ödemeli, faizsiz	Evet (yeni makine)	%80, 1.500.000 TL’ye kadar	3 yaşından genç, NACE C imalatçı
KOSGEB Kapasite Geliştirme	Kredi finansman desteği	Evet	20 milyon TL krediye 20 puan	Hızlı büyüyen mevcut KOBİ
GEKA RSİ Alternatif	Hibe (danışmanlık)	Hayır	%80, 400.000 TL’ye kadar	Mikro olmayan imalatçı, TR32
TKDK / IPARD III	Hibe	Kapsama bağlı	%50–75 (proje türüne göre)	Kırsal yatırım; kapsam teyidi şart
Yatırım teşvik belgesi	Vergi/gümrük avantajı	Evet	Asgari yatırım eşiği var	Daha büyük yatırımlar

KOSGEB ya da GEKA başvurusu nasıl hazırlanır?

1. Şirketi doğru kurun. Girişimci şirkette en az %50 paya sahip olmalı ve şirketi tek başına temsile yetkili olmalı. Başvuru formundaki faaliyet konusu, projede anlattığınız işle uyumlu olmalı.
2. Eğitim sertifikasını alın. İş Kurma için geleneksel, İş Geliştirme için ileri girişimcilik eğitimi gerekiyor.
3. İş planını rakamla yazın. Haftalık kapasite (ör. 500 L mi, 2.000 L mi), satış kanalları (HoReCa, perakende, toptan), birim maliyet, nakit akışı ve geri ödeme planını gösterin.
4. Teknik şartnameli teklifler toplayın. KOSGEB kurulu, desteklenecek kalemin miktarına, tutarına ve asgari teknik özelliklerine kendisi karar veriyor. “Fermantasyon tankı” yazmak yetmez: hacim, 304/316L paslanmaz çelik, ceket/soğutma, CIP bağlantısı gibi bilgileri içeren proforma teklifler hazırlayın. Ayrıntılar için fermantasyon tankı seçimi ve ticari kombucha ekipmanları yazılarımıza bakabilirsiniz.
5. Mekânı ve izin yolunu netleştirin. Kira sözleşmesi, yerleşim planı ve gıda işletme kaydı takvimi, projenin uygulanabilirliğini gösterir. Bitkisel içecek üretimi Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre onay değil kayıt kapsamında. Süreci kombucha üretim izni yazımızda anlattık.
6. Videoyu ciddiye alın. İş Geliştirme kurulu girişimciyi dinlemiyor; dosya ve video üzerinden puanlıyor.

Tipik zaman çizelgesi

Adım	Süre (resmi metne göre)
İş Kurma başvurusu	Sürekli açık; kuruluştan itibaren 1 yıl içinde
Düzeltme talebi gelirse	30 gün içinde düzeltme
İş Geliştirme kurul kararının bildirimi	Karar sonrası 15 gün içinde
İş Geliştirme proje süresi	36 ay
İş Geliştirme geri ödemesi	Proje bitiminden 6 ay sonra, 4 eşit taksit
GEKA RSİ sonuç ilanı	Dönem kapanışından yaklaşık 2 hafta sonra

Başvurular neden reddediliyor?

• Ekipmanı onaydan önce almak. Kurul kararından ya da GEKA sözleşmesinden önceki harcamalar desteklenmez.
• Süreyi kaçırmak. İş Kurma’da kuruluştan itibaren 1 yıl, İş Geliştirme’de 3 yıl sınırı var. Reddedilen İş Kurma başvurusu bir daha yapılamaz.
• Ortaklık ve geçmiş şirket şartı. Girişimcinin payı %50’nin altındaysa ya da son üç yılda başka bir şahıs şirketi veya %25+ ortaklığı olduysa İş Kurma’ya başvuramaz.
• Yanlış program seçimi. Mikro işletmenin GEKA RSİ’ye başvurması ya da danışmanlık programından makine istemek.
• Belirsiz bütçe. Teknik özellik ve teklif içermeyen “tahmini” kalemler puan kaybettirir.
• Çifte finansman. Aynı harcama için iki kamu desteği alınamaz.
• Vergi/SGK borcu. GEKA, sözleşme tarihinde vadesi geçmiş borcu olanlarla sözleşme imzalamıyor.

Anahtar teslim bir kurulum ortağı başvuruya nasıl katkı sağlar?

Başvuruyu siz yaparsınız; ama dosyanın teknik kısmını güçlü bir ekipman planı belirler. Kombucha üretim tesisi kurulumu hizmetimizde şunları hazırlıyoruz:

• Satış hedefinize göre kapasite planı (demleme, birinci fermantasyon, ikinci fermantasyon/karbonasyon, soğuk depo).
• Kurulun değerlendirebileceği teknik şartnameli ekipman listesi ve proforma teklifler (ekipman sayfamızda tank, dolum ve CIP seçeneklerini görebilirsiniz).
• Gıda işletme kaydına uygun yerleşim planı ve proje süresine uyan bir teslimat takvimi.

Dürüst olmak gerekirse: KOSGEB’in hizmet alımı desteği yalnızca belirli sağlayıcılardan (üniversiteler, TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli danışmanlık firmaları gibi) alınan danışmanlığı kapsıyor. Yeni makine ise İş Geliştirme kapsamında desteklenebilir. Hiçbir danışman onay garantisi veremez. İş modelinin kendisini değerlendirmek isterseniz önce kombucha işi kurmak rehberimize göz atın.

Sonuç

Kombucha tesisi için tek bir “hibe” yok; işinize yarayacak bir finansman karışımı var. KOSGEB İş Kurma ile şirketi kurarsınız. İş Geliştirme ile tank ve dolum hattının %80’ini faizsiz geri ödemeli olarak finanse edersiniz. Tesis çalışmaya başlayınca GEKA’nın verimlilik ve dijitalleşme danışmanlığına yönelirsiniz. Kapasite planınızı ve teklif dosyanızı birlikte hazırlamak için bizimle iletişime geçin ya da üretim kurulumu sayfamızı inceleyin.

Mevzuat ve destek tutarları değişebilir; başvurmadan önce ilgili kurumdan güncel bilgiyi teyit edin.